Презентация на тему: ""Отбасымызбен мемлекеттік тілде сөйлейміз" тақырыбында презентация"

Қыркүйектің он үші
Сынып жұмысы
Біз отбасымызбен мемлекеттік тілде сөйлейміз

Біз отбасымызбен мемлекеттік тілде сөйлейміз

Жаңа сөздер.
Туыс - родственник
Жеңге - сноха
Жиен - племянник
Жезде - зять

1-тапсырма, 18-бет. Өлеңді мәнерлеп оқы. Өлең мазмұнын өз сөзіңмен айт
Ана тілім, Жүрегісің анамның.
Жүрек-ана, Мен өзіңнен жаралдым.
Сағат сайын саулығыңды тілеймін,
Сенсіз мынау керегі не ғаламның!

Сенің әр бір тынысыңмен күн кешем,
Сен арқылы тіршілікпен тілдесем.
Ел бетіне қалай түзу қараймын,
Ана тілім, Егер сені білмесем.

Сенің арқаң дүниеден сыр ұқсам,
Сенің арқаң жүзіп ішсем тұнықтан.
Туған анамды ұмытқаным емес пе,
Туған тілім, Егер сені ұмытсам.
Несіпбек Аитов

5-тапсырма, 20-бет. Мәтінді тыңда, оқы
Біздің отбасымыз үлкен. Отбасымызда атам, әжем, әкем, анам, ағам, жеңгем,әпкем, інім бар. Бәріміз бірге тұрамыз. Біз отбасымызда ана тілімізде сөйлесеміз.
Қазақ тілі – қазақ халқының ана тілі. Ол – Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі. Елімізде қазақ тілін үйренгісі келетіндерге көп мүмкіндік жасалған. Атам Мағжан Жұмабаевтың, ал әжем Мұқағали Мақатаевтың өлеңдерін сүйіп оқиды. Ата-анам үш тілді жақсы меңгерген. Олар жұмыста қазақ тілінде қызмет көрсетеді. Әкем-пойызда жолсерік, ал анам-дүкенде сатушы. Нағашым да орыс тілін жетік біледі. Ол қазақша ән айтады. Ал жиенім қазақша өте жақсы сөйлейді. Себебі ол тіл үйірмесіне барады, қазақша көркем-әдеби кітаптар оқиды, әртүрлі байқауларға қатысады. Ол жақында Мағжан ақынның «Қазақ тілі» өлеңін жаттап алды. Менің ағам көп тіл біледі. Көп тіл білген жақсы. Көп тіл білген адамның өмірдегі мүмкіндігі де көп. Ағам жақында жоба жұмысын ағылшын тілінде дайындалады. Ол халықаралық грант ұтып алды. Жеңгем де француз тілін үйреніп жүр. Біз отбасымызбен мемлекеттік тілде еркін сөйлейміз, өзге тілдерді де жақсы білеміз.

Екпін
Екпін – сөздің айтылған кездегі белгілі бір буынның ерекше көтеріңкі дауыспен айтылуы.
Негізгі екпін сөздің соңғы буынына түссе, көмекші екпін қосымшалы сөздің түбірінің ең соңғы буынына түседі.
Мысалы: шеге, кереге, орақ, балға, балта сөздеріне қосымшаларды жалғағанда шегелер, керегелер, орақшылар, балташылар дегендерде негізгі екпін соңғы буынға көшеді де, түбірдегі екпіннің орны көмекшілік қызметті атқарады.

Екпіндер іштей екі түрге бөлінеді:
Ой екпіні
Сөз екпіні

Екпін түспейтін буындар:
Жіктік жалғауына – оқушымыз, барамыз.
Болымсыз етістіктің жұрнағына – ағашты жарма, сен айтпа.
Шылау сөздерге: үй де, мал да – бәрі де аман.
Көмекші сөздерге: мен ғой кеңседе болдым, үйге шейін атпен келдім.

Зат есім
(Имя существительное)
Жалқы
(Собственные)
Марат, Алматы, Есіл
Жалпы (Нарицательные)
бала, адам, мектеп
Деректі
(конкретные)
қалам, тақта, гүл
Дерексіз (абстрактные)
арман, достық

Күрделі (Сложные)
белбеу, Ақсу, орынбасар, ата-ана,
ел-жұрт, сары май
Дара
(Простые)
тарақ, ауыл, үстел

10-тапсырма, 21-бет. Мәтіндегі зат есімдерді түрлеріне қарай бағандарға бөліп жаз.

7-тапсырма, 21-бет. «Мағынасын анықта!» Мәтіндегі туыстық атауды білдіретін сөздердің мағынасын анықтап жаз.
Нағашы – анамның туысы
Әке –
Ата –
Әже –
Аға –
Жеңге –
Жиен –
Ана –