Презентация на тему: "Презентация "Ҳаётнинг анорганик компонентлари" 9-синф Биология"
- Категория: Презентации / Другие презентации
- Просмотров: 77
Презентация "Презентация "Ҳаётнинг анорганик компонентлари" 9-синф Биология" онлайн бесплатно или скачать на сайте электронных школьных учебников/презентаций school-textbook.com
9-синф БИОЛОГИЯ
МАВЗУ: 3§ Ҳаётнинг анорганик компонентлари.
Химия-биология ўқитувчиси
Абдирахманов А.А.
Ҳужайранинг таркиби
Микроэлементлар
Макроэлементлар
Биоген элементлар
Сувнинг биологик
аҳамияти.
Мавзуга оид асосий тушунчалар
Турли организмларнинг ҳужайралари ташқи тузилишининг ўзгачалиги ва бажарган функциясига боғлиқ ҳолда химиявий таркиби бўйича фарқ қилади. Анорганик моддаларга сув ва минерал тузлар киради. Ҳужайранинг ҳаёти учун муҳим бўлган 12 та химиявий элемент мавжуд. Улар:
Тирик организмлар органик ва анорганик моддалардан иборат
O
C
H
N
S
K
Fe
Ca
P
Cl
Na
Mg
Булар биоген элементлар
Унчалик кўп химиявий элементлар талаб қилинмайди. Энг зарурлари С, О, Н ва N. Улар ҳужайрада сувнинг таркибини органик моддаларнинг асосий массасини ташкил қилади (95-99%), шунинг учун улар органогенлар деб аталади. Бундан ташқари асосий элементларга Р, S киради. Бу 6 элемент макроэлементлар деб аталади. Бундан ташқари макроэлементларга Na, Mg, K, Ca ва Cl киради
Организмлар нормал ишлаши учун
Калий ва кальций ионлари – ҳужайрада осмос босимни тартибга солади, мембрана орқали нерв импульсларини ўтказишда;
Магний иони – оқсил синтезлашд;
Эримаган кальций тузлари суяклар, моллюска чиғаноғининг тузилишида;
Хлор анионлари – ҳайвон организмида тўғри муҳитни тузишда қатнашади.
Баъзи химиявий элементларнинг функциялари
Уларнинг жуда зарурларини 19 та химиявий элемент ташкил қилади: C, H, O, N, P, S, K, Ca, Mg, Fe, Mn, Cu ва бошқалар. Кислород, водород ва углерод ўсимликларга CO2, O2 ва H2O турида киради.
Тўқималарнинг массасида 0,001% дан кам бўлган элементлар микроэлементлар деб аталади. Буларга V, B, Al, Si, Mo, I ва бошқалар киради.
Ўсимликлар учун минерал тузлар жуда муҳим
Темир – эритроцитларнинг гемоглабин ва мускул оқсили – миоглабин таркибига киради.
Рух,молибден,марганец ва кобальт ионлари турли ферментлар таркибига киради.
Мис моллюскаларда кислород ташишда қатнашади.
Йод қалқонсимон без гармонларининг таркибига киради.
Фторнинг етишмаслиги тиш кариесига олиб келади.
Ўсимликларда азотнинг етишмаслиги ўсиш жараёнини кечиктиради.
Микроэлементларнинг функциялари
Сув миқдори организмнинг умумий оғирлигининг 60-95% ини ташкил қилади. Организм сувни кўп йўқотиши натижасида нобуд бўлади.
Уруғда 8-14%
Қичитқиўт таркибида 82,4%
Мускулларда 76,1%
Мия ҳужайраларида 86,1% бўлади
Ҳужайра таркибига кирган анорганик моддалардан энг муҳими сув ҳисобланади
Сувнинг биологик системадаги функциялари қандай?
22-бет 4-9-саволларга ёзма жавоб бериш.
Уйга вазифа










