Презентация на тему: "Презентация "ЖИНСИЙ ВА ЖИНССИЗ купайиш" 9-синф Биология"
- Категория: Презентации / Другие презентации
- Просмотров: 51
Презентация "Презентация "ЖИНСИЙ ВА ЖИНССИЗ купайиш" 9-синф Биология" онлайн бесплатно или скачать на сайте электронных школьных учебников/презентаций school-textbook.com
ЖИНССИЗ КЎПАЙИШ
Кўпайишнинг бу шакли барча дунёчаларда учрайди, бироқ ўсимлик, замбуруғ ва бактерияларда кенг тарқалган. Ҳайвонлар орасида бундай йўл билан қуйи умуртқасизлар кўпаяди. Жинссиз кўпайишнинг бир қанча йўллари бор.
ВЕГЕТАТИВ КЎПАЙИШ
Бунда мустақил органлар, органларнинг қисмлари ёки таналар иштирок этади. Бу кўпинча ўсимликларда учрайди, улар илдизлари, поялари ёки уларнинг қисмлари орқали кўпаяди.
ФРАГМЕНТАЦИЯ
Фрагментация – қисмларга бўлиниш йўли билан кўпайиш. Бунда ҳар бир алоҳида организм икки ёки бир нечта бўлакларга бўлинади, ҳар бир бўлак ўсиб-ривожланиб янги организмни ҳосил қилади. Бу усул регенерацияга асосланган.
КЛОНЛАШТИРИШ
Жинссиз кўпайишнинг сунъий усули, бу тахминан сўнгги даврларда қўлланила бошлади. Жинссиз ҳужайра организм хромосомасининг тўлиқ генларини ушлаб туради. Бу янги организмнинг пайдо бўлишига олиб келади – олинган ҳужайранинг аниқ кўчирмаси олинади.
ЖИНСИЙ КЎПАЙИШ
Жинсий кўпайишда махсус ҳужайралар – жинсий ҳужайралар ёки гаметалар иштирок этади (грек тилидан “гамето” – “аёл”, “гаметс” – “эркак”, лотин тилидан “геметес” – “жуфт”). Улар қоида бўйича ота-оналик организмларида пайдо бўлади. Гаметаларнинг қўшилиши натижасида пайдо бўлган янги организм ота-оналарнинг ирсий ахборотларини олиб юради.
Гаметалар ўзгача бир типдаги бўлинишнинг натижасида пайдо бўлади, бунда хромосомаларнинг сони дастлабки оналик ҳужайрадагига қараганда икки марта камаяди. Иккита гаметаларнинг қўшилиши натижасида хромосомалар сони икки марта ортади, яъни жуфт хромосома тўплами тикланади. Бундай қўшилишдан келиб чиққан ҳужайранинг барча хромосомаларининг ярми оталик, ярми эса оналик бўлади.
ЖИНСИЙ ЖАРАЁН ТИПЛАРИ
Гетерогамия – турли ўлчамдаги икки ҳужайранинг бирлашиши
Изогамия - ҳаракатсиз тухум ҳужайра ва ҳаракатчан сперматазоидларнинг бирлашиши
Оогамия – катталиги тенг бўлган икки жинсий ҳужайраларнинг бирлашиши
Партеногенез - уруғланмаган тухум ҳужайранинг ривожланиши










