Презентация на тему: "Шағын жинақталған мектепте оқытудың тиімді әдістері"

Тақырыбы:

Шағын жинақталған мектепте оқытуды ұйымдастырудың тиімді әдіс-тәсілдері

1.Шағын жинақты мектептің ерекшелігі;
2.Шағын жинақты мектепте сабақты ұйымдастыру мен оқыту формалары;
3. Қазақ тілі сабағын ұйымдастырудағы тиімді әдіс-тәсілдер

Шағын жинақты мектептің үш түрі болады:

1) Бастауыш шағын жинақты мектеп;
2) Негізгі шағын жинақты мектеп;
3)Орта шағын жинақты мектеп.

       1) бастауыш шағын жинақты мектеп – білім алушылардың
саны 5-тен 40 адамға дейін;
       2) негізгі шағын жинақты мектеп – білім алушылардың
саны 41-ден 80 адамға дейін;
3) орта шағын жинақты мектеп – білім алушылардың саны 81-ден 180 адамға дейін болған жағдайда жұмыс істейді.

1



ШЖМ – тің оқу - тәрбие үрдісінің өзіндік
ерекшеліктері :
Бірнеше сыныппен бір уақытта жұмыс істеу үшін сабақтың құрлысын анықтауды, оқушы мен мұғалімнің іс-әрекетін дұрыс ұйымдастыру ;
тікелей мұғалімнің басшылығымен атқарылатын жұмыстың оқушының өздік жұмысымен алмастырыла жүргізілуі;
бір сыныптын өздік жұмысына бөлінген уақыт мұғалімнің басшылығымен жұмыс істеп отырған келесі сыныпқа бөлінген уақытқа байланысты;
сабақ кестесін, сабақ жоспарын дұрыс жасау, оқушылардың өздері орындайтын жұмыстарын шебер ұйымдастыру, сабақ уақытын дұрыс, тиімді пайдалану

Шағын жинақты мектептің үш түрі болады, олар:
1) Бастауыш шағын жинақты мектеп;
2) Негізгі шағын жинақты мектеп;
3)Орта шағын жинақты мектеп.
Білім беру мекемесінің бұлай ерекшеленуінің басты крите-
рийі – ондағы оқушы санының аздығы, ал қалған ерекшеліктер осы критерий негізінде туындайды. Шағын жинақты мектептің жоғарыда келтірілген түрлерге жіктелуі нормативтік құжаттарға сай жүзеге асырылады: Тұрғындарының саны аз әрбір елді
мекенде:
       1) бастауыш шағын жинақты мектеп – білім алушылардың
саны 5-тен 40 адамға дейін;
       2) негізгі шағын жинақты мектеп – білім алушылардың
саны 41-ден 80 адамға дейін;
3) орта шағын жинақты мектеп – білім алушылардың саны 81-ден 180 адамға дейін болған жағдайда жұмыс істейді.

Менің ұстанымым:

Жай мұғалім хабарлайды,
Жақсы мұғалім түсіндіреді,
Керемет мұғалім көрсетеді.
Ұлы мұғалім шабыттандырады

1



ШЖМ – тің оқу - тәрбие үрдісінің өзіндік
ерекшеліктері :
Бірнеше сыныппен бір уақытта жұмыс істеу үшін сабақтың құрлысын анықтауды, оқушы мен мұғалімнің іс-әрекетін дұрыс ұйымдастыру ;
тікелей мұғалімнің басшылығымен атқарылатын жұмыстың оқушының өздік жұмысымен алмастырыла жүргізілуі;
бір сыныптын өздік жұмысына бөлінген уақыт мұғалімнің басшылығымен жұмыс істеп отырған келесі сыныпқа бөлінген уақытқа байланысты;
сабақ кестесін, сабақ жоспарын дұрыс жасау, оқушылардың өздері орындайтын жұмыстарын шебер ұйымдастыру, сабақ уақытын дұрыс, тиімді пайдалану

Шағын жинақты мектепте оқу үдерісін ұйымдастыруда тиімді
педагогикалық технологиялар
Шағын жинақталған мектепте деңгейлеп- саралап оқыту, ұжымдық оқыту,
дидактикалық бірлікті ірілендіру, дамыта оқыту, модульдік оқыту, ақпараттық-коммуникациялық технология және т.б.қолданылады.
Деңгейлеп оқыту оқушылардың жас және білім деңгейі ерекшеліктерін ескере отырып, деңгейлік тапсырмалар беру арқылы олардың танымдық белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Ұжымдық оқыту әдісі динамикалық жұптар құра отырып, оқушылар ара-
сында танымдық қарым-қатынасын, оқушылардың бірін-бірі оқытуын ұйымдас
тыру болып табылады. Ұжымдық оқыту әдісі балалардың қарым-қатынасы
тапшылығын азайтуға, ауылдық жерлерде оқушылардың аздығы жағдайында оқу-шылардың монологтік және диалогтік сөйлеу қабілеттерін дамытуға жағдай жасап, мұғалімнің жалпы сыныппен жұмысын азайтып, жекелей оқыту уақытын
көбейтуге мүмкіндік береді.
Дидактикалық бірлікті ірілендіру (ДБІ) - ақпараттардың біртұтас игерілуін
қамтамасыз ететін, мағыналық қисынды байланыстар негізінде білімдік
ұғымдарды біріктіру жүйесі. Бұл технология оқу пәндері және салалас пәндер
блоктарының ішіндегі материалдардың дидактикалық құрылымын құру арқылы
аралас сынып сабақтарын ұтымды өткізуге мүмкіндік жасайды.

Сабақта қолданылатын әдіс тәсілдер

“Кубизм”
Қайталауда қолданылатын әдіс-тәсілдер
“Тізбектелген моншақтар”
“Домино”
“Қапқа саламын”
“Қателескен мұғалім”
“Сия жұмсаушы”
Тақырыпқа сай
мақсатқа бағытталған
танымдық
қызығушылықтарын арттыратын

«Кубизм»
Кубик жасалынып, оның 6 қырына 6 түрлі тапсырма жазылады. Мұғалім кубті ортаға тастап, қай қыры түссе, оқушы сол қырындағы тапсырмаға жауап береді. Қандайда бір затты жан жақты талдайды, талқылайды, сол арқылы білімдерін қайталайды, жаңа білім қосады. Кубикпен жұпта немесе топта жұмыс жасайды.»

Тізбектелген моншақ

Жаңа сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдер

Білім жәрмеңкесі

Таза тақта

Ғажайып алаң


Сөзілгек

Орнымды тап

Түйінді сөздер

Ассосация

«Білім жәрмеңкесі»
Мектеп құралдарын жасырын сұрақтар, есептер, формулаларды шешу, табу арқылы сатып алу.

Таза тақта

Мұғалім оқушылармен бірігіп тақтаға өтілген тақырып бойынша түсінгісі, білгісі келетін сұрақтарды жазады.
Содан кейін мұғалім оқушылар мен біріге отырып сұрақтың жауабын іздейді, табады. Шешілген сұрақтар тақтадан өшіріліп тасталады. Ойын қашан тақта тазарғанша созылады..

«Ассоциация»
Берілген тақырып бойынша оқушыларда қандай ой туады, соның барлығы сол сөздің жан- жағына жазылады. (бұл тақырып түсіндірілер алдында өткізіледі

«Бес жолды өлең»
Бірінші жолда - тақырып бір сөзбен беріледі (зат есім)
- Екінші жолда - тақырып екі сөзбен сипаттау (сын есім)
- Үшінші жолда - тақырыпқа қатысты қимыл атауынан үш сөз жазу. (етістік)
- Төртінші жолда - 4 сөзден тұратын бір сөйлем.
- Бесінші жолда - тақырып мәнін ашатын бір синоним сөз.

«Венн диаграммасы»
Екі шеңбер жасалады. Екі жағындағы бөліктеріне заттар, адамдар, құбылыстардың өздеріне ғана тән белгілер жазылады. Шеңбердің бір- бірімен айқасқан жеріне ортақ белгілері жазылады.

“Баскетбол добы ”
Сабақты бекітуде қолданылатын әдіс-тәсілдер
“Құпия зат ”
“Жеті жебе”
“Он сұрақ”
“ Т кестесі әдісі”
“Константинополь”
Тақырыпқа сай
мақсатқа бағытталған
танымдық
қызығушылықтарын арттыратын

«Сәйкестендір»
Бұл тәсілді түрлі ойындар арқылы өткізуге болады.
«Өз желкеніңді тап», «Жұбын тап», «Өз гүліңе қон»т..б

«Константинополь»

«Он сұрақ»
Мұғалім бір оқушыны таңдап алады, және оның маңдайына негізгі сөз жазылған стикерді жабыстырады-қатысушы сыныпқа 10 сұрақ қоя алады, оған жауап не « ИӘ» не «ЖОҚ» деп беріледі.

«Кім жылдам»
Оқушылардың жылдам ойлауын,шапшаңдықтарын арттыруға бағытталған тәсіл.

«Ақиқат,жалған»

Интерактивті тақтамен жұмыс

«Қайталай ғой»
Мұғалім тақтаға сөз таптарына байланысты сөздер жазады.Оқушылар сол сөздерді обірнеше рет оқып есте сақтайды.Сөздер жабылып,сол сөздерді жатқа айтады.
Осылайша оқушының есте сақтау қабілетінің артуына ықпал ете аламыз.

« Тақырыптық теннис»
3 адамнан топқа бөліңіздер:Ойыншы және судья. Мен тақырыпты айтқан соң сіздер кезекпен берілген тақырыпқа қатысы бар сөздерді айта бастайсыздар, біреулеріңіз тоқтағанға дейін жалғаса береді. Топтың 3 қатысушысы сөздерді жазады және есеп жүргізеді.

«Зырылдауық әдісі»

«Сиқырлы ұяшықтар»

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10

«Шапалақ»

Сабақтың тақырыбы:
3 сынып 4 сынып


Болымды және болымсыз етістіктік

Тәуелдеулі зат есімнің жіктелуі

Оқу мақсаты:
3 сынып 4 сынып


Болымды және болымсыз етістіктік

Тәуелдеулі зат есімнің жіктелуі

Сабақтың мақсаты:
3 сынып 4 сынып

1.Болымды және болымсыз етістіктіктерді ажырата алады.
2.Сөйлемнен болымды және болымсыз етістіктерді таба алады.

Тәуелдеулі зат есімнің жіктелуі

Ұйымдастыру кезеңі
«Ізгі тілек»
Оқушылар шеңберге тұрып,қазақ тіліне байланысты сөздермен бір-бірлеріне тілек айтады.

Армандарың арманға жалғассын


Даусың шартарапқа жетсін!


Қазақтың
тіліндей
бай бол!


Тіліңді шұбарлама








Үнің барша халыққа
жағымды болсын!

Өткен сабақты пысықтау
3 сынып - 4 сынып

«Сиқырлы ұяшықтар»

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10

Өткен сабақты пысықтау
3 сынып - 4 сынып



«Сиқырлы ұяшықтар»

1.Қандай сөз таптарын білесіңдер?
2.Зат есім деген не?
3.Зат есімнің сұрақтары қандай?
4.Етістік деген не?
5.Етістіктің қандай түрлерін білесіңдер?
6.Жалпы есім деген не?
7.Жалқы деген не?
8.Дара етістіктер неше сөзден құралады?
9.Күрделі етістіктер неше сөзден тұрады?
10.Етістіктің сұрақтары қандай?

Өткен сабақты пысықтау
3 сынып 4 сынып





ӨЖ
«Еркін жазу»әдісі арқылы оқушылар етістік оның түрлері жайлы білетіндерін қағазға парақ жазып шығады.



МБЖ
«Баскетбол добы»
әдісі арқылы септіктерді қайталау

.

«Баскетбол добы»

Жаңа сабақ
3 сынып 4 сынып

МБЖ
«»әдісі







МБЖ
Көкті жұлма дейтұғын-жұлмайтынбыз.
Ұрлық қылма дейтұғын-қылмайтынбыз.
Үлкенді сыйла дейтұғын-сыйлайтынбыз.
Әке сөзін аттауға қимайтынбыз.
Керме десе босаға-кермейтінбіз,
Ерме дейтін жаманға-ермейтінбіз.
Сенбе дейтін жалғанға –сенбейтінбіз,
Анаң айтса еш қарсы келмейтінбіз.








«Атаулар туралы үш сұрақ»

ӨЖ
«Тәуелдік»
1.Қайда?
Бұл терминді бұрын қайда кездестіріп едің?
2.Қалай?
Өз тәжірибеңнен осы атауларды қолданудың мысалын келтіре аласың ба?
3.Қандай?
Бұл сабақта бұл атаулар қандай қолданыста болады деп ойлайсыз?



.

Сабақты бекіту
3 сынып 4 сынып

Өлеңдегі етістіктер нені білдіреді?

Бұлар істеуге болмайтын етістіктер.
Енді бұларға қарама-қарсы етістіктерді атаңдар.
Қума-қу, қылма –қыл,керме-кер



ЖАҢА ТАҚЫРЫП









ӨЖ
Жекеше Көпше
Менің .... Біздің... Сенің... Сендердің...
Сіздің ... Сіздердің ..
Оның ...Олардың ...

Сабақты бекіту
3 сынып 4 сынып

Бар көрме
тұрды жазба
келген жатпа
жаз ашпа
бер бармады



МБЖ
« Білім жәрмеңкесі
»әдісі арқылы оқушылар зат есім,септік жайлы білетіндерін қағазға парақ жазып шығады.

Жаңа сабақты
3 сынып 4 сынып

МБЖ
«Пазл әдісі»
Әр оқушыға қиылған суреттер беріледі.Оқушылар суретті құрастырып ,шыққан суретке байланысты мақал немесе нақыл сөз айтады.
1.Отпен ойнама-күйерсің.
2.Сумен ойнама,батарсың.
3.Жол жиегінде ойнама
ӨЖ




«Жеті жебе»әдісі арқылы мәтіндегі негізгі тірек сөздерді жазу.

Өткен сабақты пысықтау
3 сынып 4 сынып





МБЖ
«Еркін жазу»әдісі арқылы оқушылар зат есім,септік жайлы білетіндерін қағазға парақ жазып шығады



ӨЖ
«Баскетбол добы»
әдісі арқылы септіктерді қайталау

.

«Баскетбол добы»

Жаңа сабақ
3 сынып 4 сынып


Болымды және болымсыз етістіктік

«Сиқырлы сызғыш»

Әр оқушыға сызғыш суреті таратылып беріледі.
Оқушы өз жұмысының нәтижесіне белгі қояды.

сынып
ББҮ кестесі

«Баскетбол добы»

« Т КЕСТЕСІ»

«Өзіндік жұмыстар»

«Өзіндік жұмыстар»

.

1



ШЖМ – тің оқу - тәрбие үрдісінің өзіндік
ерекшеліктері :
Бірнеше сыныппен бір уақытта жұмыс істеу үшін сабақтың құрлысын анықтауды, оқушы мен мұғалімнің іс-әрекетін дұрыс ұйымдастыру ;
тікелей мұғалімнің басшылығымен атқарылатын жұмыстың оқушының өздік жұмысымен алмастырыла жүргізілуі;
бір сыныптын өздік жұмысына бөлінген уақыт мұғалімнің басшылығымен жұмыс істеп отырған келесі сыныпқа бөлінген уақытқа байланысты;
сабақ кестесін, сабақ жоспарын дұрыс жасау, оқушылардың өздері орындайтын жұмыстарын шебер ұйымдастыру, сабақ уақытын дұрыс, тиімді пайдалану

Шағын жинақты мектептің өзіне тән тиімді жақтары

балалардың саны аз, сондықтан мұғалім әрбір оқушыны, оның қызығу
шылығын арттыруына, отбасын тез, жақсы тануына көп мүмкіндік бар;
дәптер тексеруге, жеке-дара өздік жұмысқа арналған жаттығулар
іріктеуге аз уақыт жұмсалады;
- оқушылардың тәртіп бұзушылығы аз болады;
- оқушылар бірінші сыныптан бастап, өз бетімен жұмысқа бейімделеді;
- бір оқу бөлмесінде  күнделікті бірге болғандықтан, жоғары сынып (3-4) оқушылары кіші сынып оқушыларына көмек береді;
- әрбір баланың білім деңгейлерін анықтап, олардың білім, білік, дағдыларының деңгейлерін көтеруге мүмкіндік мол;
аталмыш мектеп мұғалімі пәнаралық байланысты жүзеге асыруға,кеңі-
нен қолдануға тырысады;
оқушылар әртүрлі сыныпта оқығанымен, олардың назарын бір пәннің
мазмұнындағы ұқсас тақырыптарға аударуға мүмкіндік жасалады;
оқушылардың бірін-бірі тексеруін, өзін-өзі тексеруін және бағалауын
жүзеге асырылады;
үлкен сынып оқушысы төменгі сыныптың жұмысын тексеріп бағалау
арқылы өз білімін іс жүзінде қолдануына мүмкіндік туады.

Шағын жинақты мектептегі оқу-тәрбие үдерісін ұйымдастырудағы кездесетін
қиындықтар
сабаққа дайындалуда оқытушы шектен тыс жүктеме орындайды ;
- мұғалімнің зейіні екі немесе одан да артық сынып оқушыларына бөлініп
отырады ;
мұғалімдер ұжымының аздығына қарай, әрбір мұғалімнің шығармашылық
белсенділігінің артуына жол болмайды,яғни мұғалімнің басқа оқытушылардың сабақтарына қатысып, араласу, тәжірибе алмасу, үлгі алу мүмкіндіктері аз бо-
лады .
мұғалім әрбір сыныппен сабақтың белгілі бір бөлігінде ғана жұмыс жасауға мүмкіндігі
бар, ал қалған уақытта тек оқушылардың өздік жұмысын ұйымдастыруға, оны
басқаруға ғана жұмсалады, сол үшін мұғалім сабақ барысында ұйымдастыры-
латын өздік жұмыстардың мазмұнын, көлемін, оларды орындау әдіс-тәсілдерін
түрлендіріп, оқу шылардың білім деңгейіне, жас ерекшеліктеріне, орындау жыл-
дамдықтарына қарай лайықтап, орындау уақытын белгілеп, оны тиянақты пайда-
лануды ойластыруы қажет;
Өз бетімен  жұмысты орындау әрбір оқушыға түсінікті болуы керек және
көрнекі- құралдар, карточка, перфокарта, дидактикалық материалдар саны
барлық балаларға жететіндей болуын қадағалау керек.

Шағын жинақты мектепте оқу үдерісін ұйымдастыруда тиімді
педагогикалық технологиялар
Шағын жинақталған мектепте деңгейлеп- саралап оқыту, ұжымдық оқыту,
дидактикалық бірлікті ірілендіру, дамыта оқыту, модульдік оқыту, ақпараттық-коммуникациялық технология және т.б.қолданылады.
Деңгейлеп оқыту оқушылардың жас және білім деңгейі ерекшеліктерін ескере отырып, деңгейлік тапсырмалар беру арқылы олардың танымдық белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Ұжымдық оқыту әдісі динамикалық жұптар құра отырып, оқушылар ара-
сында танымдық қарым-қатынасын, оқушылардың бірін-бірі оқытуын ұйымдас
тыру болып табылады. Ұжымдық оқыту әдісі балалардың қарым-қатынасы
тапшылығын азайтуға, ауылдық жерлерде оқушылардың аздығы жағдайында оқу-шылардың монологтік және диалогтік сөйлеу қабілеттерін дамытуға жағдай жасап, мұғалімнің жалпы сыныппен жұмысын азайтып, жекелей оқыту уақытын
көбейтуге мүмкіндік береді.
Дидактикалық бірлікті ірілендіру (ДБІ) - ақпараттардың біртұтас игерілуін
қамтамасыз ететін, мағыналық қисынды байланыстар негізінде білімдік
ұғымдарды біріктіру жүйесі. Бұл технология оқу пәндері және салалас пәндер
блоктарының ішіндегі материалдардың дидактикалық құрылымын құру арқылы
аралас сынып сабақтарын ұтымды өткізуге мүмкіндік жасайды.