Презентация на тему: "Түз сызыктардын параллелдик белгилеги"

Биздин девиз:

«Акылдуу - мүмкүнчүлүк издейт,
жалкоо - шылтоо издейт».

«Көп окуп көп билебиз,
жалкоолукту жоёбуз».

Алтын эреже
1. Кечикпей келүү.
2. Сабакка активдүү катышуу.
3. Кол көтөрүп жооп берүү.
4. Башка бирөөнүн оюн бөлбөө.
5. Тартынбай өз оюн айтуу.
6. Бирин-бири угуу.
7. Сабакка көнүл бөлүү.
8. Сыйлоо.

Тема: түз сызыктардын параллелдик белгилери:
Сабактын максаты:
Түз сызык кесилишкенде пайда болгон бурчтарды билүү;
Параллелдик белгиленишин билүү;
Параллелдик белгилерине карата маселелерди чыгара билүү;
Турмушта колдонулган параллелдер.

Сабактын жүрүшү:
a
b
5
с
7
3
1
4
8
6
2
<1 жана <6 же <3 жана < 8
тышкы бир жактуу бурчтар
<3 жана <6 же <1 жана < 8
тышкы кайчылаш бурчтар
<1 жана <5 же <2 жана < 6
<3 жана <7 же <4 жана < 8
туура келүүчү бурчтар
<2 жана <5 же <4 жана < 7
ички бир жактуу бурчтар
<2 жана <7 же <4 жана < 5
ички кайчылаш бурчтар

Тегиздиктеги түз сызыктардын жайланышы:
a
b
a
b
a
b
1.Түз сызыктар тегиздикте бири-бири менен кесилишип жайланышат
2. Түз сызыктар тегиздикте бири-бири менен кесилишпейт
3. Түз сызыктар тегиздикте бири-бири менен дал келишет
Эми биз түз сызыктардын кесилишпегенин
карап көрөйлү

Параллель түз сызыктар:
Тегиздикте эки түз сызык кесилишпесе анда алар параллель түз сызыктар деп аталышат.
a
b
a II b – а түз сызыгы b түз
сызыгына параллель
II –параллель белгиси
p
q
A
B
C
D
p II CD, q II AB
m II KL
p II q,
AB II CD,
m II n,
m
n
K
L

Эми айлана чөйрөбүздөгү параллелдерди карайлы:

Берилген түз сызык жана анда жатпаган чекит аркылуу параллель түз сызык жүргүзүүгө болот бирок, бирди гана.
A
h
Теорема: Эгерде бир түз сызык
параллель эки түз сызыктын
бирин кесип өтсө, анда ал
экинчисин да кесип өтөт.
b
а
c
Теорема: Эгерде эки түз
сызыктын ар бири үчүнчү түз
сызыкка параллель болсо анда,
ал түз сызыктар өз ара параллель
болот.




ПАРАЛЛЕЛЬ ТҮЗ СЫЗЫКТАРДЫН АКСИОМАСЫ

b
а
c
а II c жана b II c болсо анда а II b болот
Эгерде кандайдыр бир түз сызык
параллель эки түз сызыкты кесип
өткөндө 8 бурч пайда болот.
b
а
c
1 2
3 4
5 6
7 8
с түз сызыгына карата ар кандай
тегиздиктерде жаткан эки бурч
ички кайчылаш бурчтар деп аталат.
<4 менен <5 жана <3 менен <6.
Ал эми <1 менен <8 жана <2 менен <7
сырткы кайчылаш бурчтар деп аталат.
Кайчылаш бурчтар бири бирине барбар!

Параллелдик касиеттер:
1. Кайчылаш жатка бурчтар барабар болушса, анда эки түз сызык
параллель болот.
2. Туура келүүчү бурчтар барабар болушса, анда түз сызыктар параллель болушат.
3. Бир жактуу бурчтардын суммасы
1800 болсо түз сызык параллель болот.

Бышыктоо
№3 маселе. Эки параллель түз сызыкты
үчүнчү түз сызык менен кескенде пайда
болгон бурчтардын бири 650 барабар.
Калган бурчтарын тапкыла?
b
а
c
1 2
3 4
5 6
7 8
<2= 650 дейли.

Кайчылаш бурчтар барабар болгондуктан <2=<3=<6=<7= 650

Жандаш бурчтардын суммасы 1800 барабар <1+<2= 1800, 650 +<2= 1800

<1= 1800 – 650 <1= 1150 <1=<4=<5=<8= 1150

a
b
4
с
5
2
1
3
6
a
b
4
с
5
1
3
2
6
Чиймеде көрсөтүлгөн ар бир бурчту тапкыла?
7
1190
670
1170
1 вариант
2 вариант
2=1170 , 1= 3=630, 5=630 , 4= 6=1170

2=670 , 1= 3=1130, 5=1190 , 4= 6=610

МАСЕЛЕНИ ЧЫГАРАБЫЗ:
a
b
380

480
х0
a
b
с
Кайчылаш бурчтар барабар!
Х0 = 380+480 = 860

Параллель түз сызыктарды тапкыла?
Оозеки чыгаруу
l₂ II l₅
760
1140
1040
l₅
l₄
l₁
l₂
l₃
l
1040
660
760
1140
1040
990
l₁ II l₄
660

ГЕРИНГДИН ИЛЛЮЗИЯСЫ:

Үй тапшармасы:
Класстан тышкары:
Герингдин иллюзиясы боюнча:
1.Эдвальд Геринг ким болгон?
2. Оптикалык иллюзия деген эмне?
3. Эмне үчүн ушундай кубулуштар болорун түшүнүп келүү?