Презентация на тему: "Урок МРБ "Стужка часу""

Мая Радзіма — Беларусь
4 клас
Стужка часу

ЗАДАЧЫ:
— паказаць сувязь падзей, якія вывучаюцца
ў гісторыі, з гістарычным часам; абапіраючыся на апорныя даты, падвесці вучняў да разумення сутнасці лічэння гадоў у гісторыі; пазнаёміць
з назвамі, якія ўжываюцца пры лічэнні гадоў, іх скарочаным запісам;
— развіваць лагічнае мысленне і матэматычныя здольнасці, фарміраваць уменне лічыць гады
ў гісторыі;
— выхоўваць беражлівыя адносіны да часу, разуменне таго, што дарэмна патрачаны час вярнуць немагчыма.
МЭТА: пазнаёміць вучняў з лічэннем гадоў
у гісторыі.

Што?
Калі?
Дзе?
Як?
Чаму?

Апорныя даты

862 г. —
1067 г. —
першае летапіснае
ўпамінанне
пра Полацк
першая летапісная
звестка пра Мінск

Адзінкі вымярэння
гістарычнага
часу
секунда
мінута
гадзіна
суткі
год =
дзесяцігоддзе
стагоддзе
тысячагоддзе =
Наша эра —
= 60 с
= 60 мін
= 24 г
= 365 або 366 сут.
= 10 г.
= 100 г.
= 1000 г.
2 тыс. г.

Скарочаныя запісы

год — г.
гады — гг.
стагоддзе — ст.
стагоддзі — стст.
тысячагоддзе — тыс. г.
да нашай эры — да н. э.

Гісторыя лічбаў
Кропка, палачка, вузельчык, птушка, спіраль — усё гэта лічбы!
Цяжка даводзілася стара-жытным матэматыкам, якія жылі пяць тысяч гадоў таму назад у Месапатаміі. Лічба 1 там выглядала вось так . Каб напісаць, напрыклад, 9 трэба было выціснуць на глінянай таблічцы гэту птушку 9 разоў. Вось такі значок абазначал
10 — . Лічба 11 выглядала вось так: . А ўяўляеце, коль-кі трэба было месца, каб напісаць усяго толькі 29?!

А гэта егіпецкія лічбы ад 1 да 10. Цікава, колькі часу трацілі егіпецкія школьнікі, каб напісаць 6 або 9? Затое для вялікіх і велізарных лічбаў егіпцяне прыдумалі асобныя значкі.

Так выглядалі старажыт-
ныя кітайскія лічбы.
Індзейцы майя ўхітраліся пісаць любую лічбу, выкарыстоўваючы толькі кропку, лінію і кружочак.

Самыя зручныя лічбы — да якіх мы прывыклі —прыдумалі ў глыбокай старажытнасці індыйцы. Яны ж вынайшлі незвычайную лічбу — 0. Потым ін-дыйскія лічбы нямнога відазмянілі арабы. І з таго часу гэтымі лічбамі карыстаецца ўвесь свет.

1 — I11 — XI
2 — II12 — XII
3 — III13 — XIII
4 — IV14 — XIV
5 — V15 — XV
6 — VI16 — XVI
7 — VII17 — XVII
8 — VIII18 — XVIII
9 — IX19 — XIX
10 — X20 — XX
Рымляне замест лічбаў выкарыстоўвалі ўсяго 7 лі-тар: I, V, X, L, C, D, M. Літара C абазначала 100. 200 пісалі так — СС. Літара L абазначала 50, D — 500, M — 1000. Лічба 2007 атрымлівалася вось такой — MMVII. А гарызантальная лінія над лічбай павялічвала яе значэнне ў 1000 разоў. Напрыклад,
абазначае 5000. Рымскімі лічбамі-літарамі мы карыстаемся і зараз.

Стужка часу
Да нашай эры
Нараджэнне Хрыста
I ст.
II ст.

III ст.
Ход часу
IV ст.
V ст.
VI ст.
VII ст.
VIII ст.
IX ст.
X ст.
…
…

Стужка часу
Да нашай эры
Нараджэнне
Хрыста
I ст.
II ст.
III ст.
IV ст.
V ст.
1—100
101—200
201—300
…
…
…
301—400
401—500
501—600