Презентация на тему: "Жасуша органоидтары Биология, 10 класс"

Цитология
Уй тапсырмасы:

Жасуша.
Жасушаның
тіршілік циклы.

Жасуша теориясы.
Нуклеин қышқылдары.

Роберт Гук ағаш кесіндісін микроскоп арқылы көрді. Алғаш рет «клетка» терминін қолданды.

1665 жыл -

Теодор Шванн
Маттиас
Шлейден
1938жыл
ЖАСУША ТЕОРИЯСЫ

ҚҰРЫЛЫМЫНА ҚАРАЙ:

Прокариотты жасушаның құрылысы

Эукариотты жасушаның
негізгі құрылымы

Эукариотты жасушаның құрылысы

ЭНДОПЛАЗМАЛЫҚ ТОР





1. Тегіс ЭТ –май және көмірсулардың синтезі жүреді.
2. Гранулярлы ЭТ– мембраналарында
рибосомлар орналасқан.

ГОЛЬДЖИ АППАРАТЫ

ЛИЗОСОМА

РИБОСОМА

МИТОХОНДРИЯ
?

ЖАСУША ОРТАЛЫҒЫ

НУКЛЕИН ҚЫШҚЫЛДАРЫ

НУКЛЕИН
ҚЫШҚЫЛДАРЫНЫҢ АШЫЛУЫ
19 ғасырда швейцария биохимигі Ф. Мишер ашты.

Алғаш ядрода табылған
(«нуклеус» - ядро)

НУКЛЕИН ҚЫШҚЫЛДАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ

Нуклеотид – азотты негіздердің, фосфор қышқылының қалдығынан, қанттан тұратын химиялық қосылыс.

РНҚ
ДНҚ
НУКЛЕОТИД
ҚАНТ РИБОЗА, ФОСФОР ҚЫШҚЫЛЫ ҚАЛДЫҒЫ, А,Г,Ц,У. МОЛЕКУЛАСЫ
1 СПИРАЛЬДЫ.
ҚАНТ ДЕЗОКСИРИБОЗА
ФОСФОР ҚЫШҚЫЛЫ ҚАЛДЫҒЫ,А,Г,Ц,Т. МОЛЕКУЛАСЫ
2 СПИРАЛЬДЫ
НҚ
ВЕНН ДИАГРАММАСЫ

ДНҚ МОДЕЛІ
1853 ж. – ДНҚ моделі жасалды.

ДНҚ МОЛЕКУЛАСЫНЫҢ ПІШІНІ

РНҚ ТҮРЛЕРІ
Жасушада РНҚ-ның бірнеше түрі бар. Олардың барлығы да белок синтезіне қатысады.
Тасымалдаушы РНК (т-РНК) – бұл мөлшері жөнінен ең кіші РНК. т-РНҚ аминқышқылдарын байланыстырып, олардыбелок синтезі өтетін жерге тасымалдайды.
Ақпараттық РНК (а-РНК) - а-РНҚ т-РНҚдан 10 есе үлкен. Олар белок құрылысы туралы ақпаратты ДНҚ-дан белок синтезі өтетін орынға дейін жеткізеді.
Рибосомалық РНК (р-РНК) – молекула өлшемдері ірі. Рибосома құрамына кіреді.
-

,,
Cr
О
,
ХРОМОСОМА

Хромосома құрылысы, құрамы. Адам кариотипі туралы түсінік

РАЗМИНКА

ХРОМОСОМАНЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ:
1—ХРОМАТИД; 2—ЦЕНТРОМЕРА;
3—ҚЫСҚА ИЫҚ; 4—ҰЗЫН ИЫҚ.

КАРИОТИП
Дене жасушаларындағы хромосомалардың толық жинағының барлық құрылымдық және сандық ерекшеліктерінің жиынтығы

Жыныс жасушаларындағы хромосоманың дара жинағы гаплоидты деп аталады. 1n деп белгіленеді.
Соматикалық жасушаның толық хромосома жиынтығы диплоидты деп аталып, 2n деп белгіленеді.

46ХY
46ХХ

Хромосомалар көлемінің төмендеуіне байланысты орналасқан жүйеленген кариотип
ИДИОГРАММА

х
Ү Ш І Н Ш І А Р Т Ы Қ Т Ы Т А П ???

УОТСОН
ТИО
АРНОЛЬД

ДНК
РНК
Белок
(ХРОМОСОМА ҚҰРАМЫ)

МЕТАЦЕНТРЛІ
АКРОЦЕНТРЛІ
СОМАТИКАЛЫҚ
(ХРОМОСОМА ТИПТЕРІ)

АУТОСОМДЫ
ҚҰРЫЛЫМДЫҚ
ЖЫНЫСТЫҚ
(ХРОМОСОМАЛАР АТҚАРАТЫН
ҚЫЗМЕТІНЕ ҚАРАЙ)

ГЕТЕРОХРОМАТИН
ИДИОГРАММА
ЭУХРОМАТИН

(ХРОМАТИН ТҮРЛЕРІ)